De evolutie van paarden, van drietenige hond tot modern paard

Waar komen onze huidige paarden eigenlijk vandaan? Het begon allemaal 50 miljoen jaar geleden. Toen zwierf de Eohippus door de bossen. Dit dier Eohippuster grootte van een kleine hond zal uiteindelijk evolueren in het huidige moderne paard, de Equus Caballos. De evolutie van paarden vindt voornamelijk plaats in Noord-Amerika, waar het wel 10.000 jaar geleden uitstierf.

Wist je dat: een paard is familie van de Tapir en de Neushoorn

Paarden behoren tot de groep oneven-hoevigen. Ze hebben dezelfde voorouders als bijvoorbeeld de Neushoorn en de Tapir. Een ander kenmerk wat ze ook delen met deze dieren is de bewegelijke ontwikkeling hoeven paardenbovenlip. De voorouders van het paard hadden 3 tenen omdat zij voordat ze naar de drogere gronden verhuisden, in moerassige gebieden leefden. Het spreiden van de 3 tenen zorgen ervoor dat ze niet wegzakten in de zachte vochtige grond.  Maar waar voorouders van de Tapirs en Neushoorns liever in het tropisch klimaat bleven, zwierven de paardachtigen uit over de drogere Steppes. Toen de paarden meer en meer op de graslanden gingen leven, werden ze ook makkelijkere prooidieren. De evolutie zorgde er toen voor dat de benen langer werden en het gewicht op de langste teen kwam te staan. Daardoor konden ze sneller wegkomen. Uiteindelijk blijft er nog  nog maar 1 teen over bij de paardachtigen, de hoef. De meeste paarden hebben nog een ‘rudimentaire teen’. Dat is de zwilwrat, een stuk ‘hoef’ aan de binnenkant van het been ter hoogte van de knie. Dat is een overblijfsel uit de tijd dat ze nog 3 tenen hadden!

De Equus familie onstaat: Paarden, Zebra’s en Ezels

Laatste tarpan

Een foto van waarschijnlijk het laatste Tarpan paard voordat het uitstierf.

Paarden, zebras en ezels behoren tot de groep Equus. Het oudste bekende type paard wat lijkt op wat we nu kennen is, is het Hagermans paard of Hagermans zebra. Dit was een zebra-achtig paard met een hoofd van een ezel. Dit dier verspreidde zich over de wereld en evolueerde uiteindelijk in de familie niet-paarden (ezels en zebra’s) en de echte paarden. De echte paarden verspreidden zich over Noord-Amerika als de Ferus Caballus (het wilde paard) en in Eurazië als de Ferus Ferus, de Tarpan en de Ferus Przewalski, het Przewalski paard. De Tarpan, ook bekend als het Eurasian wilde paard, stierf waarschijnlijk uit in 1909. Het oorspronkelijke wilde paard uit Noord Amerika, stierf uit zo’n 10.000 tot 12.000 jaar geleden, waarschijnlijk door de komst van de mens en klimaatverandering. Het paard werd rond 1500 weer opnieuw geïntroduceerd door de Conquistadores, de veroveraars. Dat zijn de voorouders van het huidige wilde paard in Amerika, de mustang.

Mens en paard komen met elkaar in aanraking

De eerste tekenen dat mensen en paarden met elkaar in aanraking zijn gekomen, komen uit Kazachstan en de Oekraïne, ogeveer 4000 voor Chr. Rond 2000 voor Chr. worden er ook overblijfselen van paarden in nederzettingen van mensen gevonden in Noord-West Europa. Sinds de mens het paard gedomesticeerd heeft is er veel gebeurd. Werden ze vroeger echt als werkdier gezien, tegenwoordig is het meer een luxe huisdier. Bronnen melden dat er nu zo’n 350 verschillenden paardenrassen zijn, waarvan de American Miniature horse en de Falabella behoren tot de kleinste varianten, en de Shires en de Clydesdales tot de grootste rassen. De huidige recordhouders zijn Big Jake, waarvan de schofthoogte maar liefst 2 meter en 10 cm is. Het kleinste volwassen paard ter wereld is de pony Einstein met een stokmaat van maar 53 cm. Toen hij geboren werd was hij maar 23 cm!

Nog een paar leuke weetjes over paarden:

  • Paarden zijn sociale dieren die in familiegroepen leven. Meestal bestaat een kudde uit een volwassen hengst, meerdere merries en hun nakomelingen. De groep van merries blijft meestal bij elkaar, ook al gaat de hengst dood of weg na een gevecht met een plaatsvervanger. De jonge merries en hengsten verlaten de kudde meestal als ze volwassen worden.
  • Paarden slapen maar enkele minuten tot een paar uur in een tijdsperiode van 24 uur. Meestal duren die slaapjes maar kort: 15 minuten.
  • Paarden hebben 1 maag en fermenteren hun voedsel in hun darmen. Dit type dieren zijn er vooral op ingesteld om de hele dag te zoeken naar voedsel. Ze kunnen door hun darmstelsel prima leven in een voedselarm gebied. Ze eten het liefst grassen, ­maar kunnen ook prima met bast, wortels fruit en bladeren toe. In hun darmen wordt de cellulose verteerd. Dat vindt voornamelijk plaats in de grote blinde darm, waar de cellulose wordt afgebroken door micro-organismen. Voor paarden is de blinde darm dus super belangrijk in tegenstelling tot voor ons mensen, waar hij geen functie meer heeft.
  • Paarden hebben een comfort temperatuur van rond de 15 graden Celsius. Bij ons ligt dat rond 21 graden Celsius. Paarden hebben het dus veel minder snel koud dan wij. Een paardendeken is dus heel vaak helemaal niet nodig!
  • Een paard is volledig uitgegroeid op 6-jarige leeftijd. Paarden worden gemiddeld 25 tot 30 jaar oud. Het oudste paard ooit was Old Billy. Het in 1760 geboren paard zou 62 jaar oud zijn geworden.
  • De topsnelheid van een paard is ongeveer 45 km per uur, maar het snelste wat een paard ooit gelopen heeft tot nu toe, is 71 kilometer per uur!
  • Het record van de hoogste sprong over een hindernis staat al sinds 1947 en is 2 meter en 47 centimeter. Het record breedste sprong staat op 8 meter 40 centimeter, dat staat sinds 1979.

 

oudste paard old Billy

Old Billy, het paard dat 62 jaar oud werd